Etengabeko berrikuntza, hobekuntza eta bezeroari zuzenduriko garraioaren kudeaketa dira ALSAren historia eta orainaldia markatzen dituzten ereduak.  

XIX. mende bukaerako Asturiasko mendebaldeko errepideak izan ziren gure enpresaren jaiotzaren lekuko Luarca-Oviedo ibilbidea egiteko 15 ordu behar genituenean. Urte batzuk beranduago, 1899an, "El Luarca, automóviles de viajeros" autobusak bere denbora 8 ordutan hobetu zuen hartu berri zituen lurrun auto haiekin, enpresako lehenengoak.

XX. mende hasieran, gizarteak aldaketa handi bat jasan zuen: teknologia aurrerapenei esker, animalia-trakziotik lurrun-makinetara eta eztanda-motorretara aldatzea posible izan zen.

Bidaiari eta zama garraioa oso garrantzitsua zen, bai horniduraren aldetik, bai eta eskualdeen arteko gizarte eta kulturaren garapen eta trukearen aldetik ere.

Asturiasko mendebaldea garapen ekonomiko garrantzitsu batean sartu zen. "Automóviles El Luarca" autobusak hazkunde horretan parte hartu zuen, gasolinazko motorreko auto batekin bere lehen bidaia 1916ko ekainean eginez.

Jada gehitu zuten esperientziarekin, 1923an Sociedad Automóviles Luarca, S.A. (A.L.S.A.) sortu zuten eta garraioarekin erlazionaturiko jarduera guzti haiek eskema moderno batean gauzatu ziren.

Hirurogeita hamargarren hamarkadak inflexio-puntu bat suposatu zuen ALSAren historian: gure konpainiaren aurrerakuntza izugarria eta etengabeko hazkundea hasi zen.

1964an lehen nazio arteko linea Oviedo-Paris-Brusela eta Asturias-Madril zerbitzu erregularra martxan jarri ziren. Sarrera berri hauek posible egin zuten gure helburuak Europako (Suitza eta Portugal) beste puntu batzuetara zuzentzea eta, pausoz pauso, gure garraio sarea zabaldu genuen, eskualde berrietara iritsiz.  

Europa kanpoko Nazioartekotze prozesua 1984an hasi zen Txinako Herri Errepublikan. Hurrengo pausoa Marokoko Erreinuan sartzea izan zen; Marrakecheko hiri barneko garraioaren kudeaketa eman ziguten 1999an, ondoren Agadir hirikoa eman ziguten eta, duela gutxi, Tangerekoa ere eman digute.

90. hamarkadan euren eskualdeetan (Galizia, Kantabria eta Gaztela eta Leon) puntakoak ziren enpresak ALSAren parte izatera pasatu ziren. 1999an, ALSAk Grupo Enatcar enpresa publikoa bereganatu zuen.

Gaur egunera itzuliz, momenturik garrantzitsuena bezala, 2005en National Express Group britainiar operatzailearekin egindako bateratzea azpimarratu behar dugu eta, azkenaldi honetan,  2007n gureganatu dugun Grupo Continental Auto, errepide bidezko bigarren garraio operatzaile nazionala. 

1889
1889
"La Ferrocarrilana" jaio zen, Luarcako diligentzia enpresa, ALSAren lehen aurrekaria.
1890
1890
"Luarca, automóviles de viajeros" jaio zen, konpainiako lehen lurrun-autoa erabili zuen.
1916
1916
"Automóviles el Luarca"-k bere lehen bidaia egin zuen gasolinazko auto batekin.
1923
1923
Automóviles Luarca, S. A. (ALSA) sortu zen.
1926
1926
“Bainuontzi” famatuak gehitu ziren ALSAren ontzidira.
1941
1941
Gijoneko autobus geltokiaren inaugurazioa.
1942
1942
Gasogenozko lehen autobusa Gerra Zibila eta gero.
1956
1956
"Aclos"-ak iritsi ziren ALSAra.
1964
1964
ALSAko lehen nazio arteko zerbitzua: Oviedo - Paris - Brusela. Asturias – Madril zerbitzu erregularra ezarri zen.
1969
1969
"Picos de Europa" autokarrak, ohatzeekin, nazio arteko ibilbideak egin zituen.
1974
1974
Pegaso autokarren ilara, beren forma arraroarengatik “gameluak” izenarekin ezagutuak.
1978
1978
Autobusetan instalatu ziren lehen bideo sistemak.
1984
1984
ALSAren sarrera Txinako Herri Errepublikan.
1988
1988
Supra Klasea estreinatu zen, errepide bidezko espainiar garraioetan kalitate handiko lehen zerbitzua.
1996
1996
Bidaiari garraioko lehen espainiar enpresa izan zen ISO 9000 Kalitate Ziurtagiria lortzen.
1997
1997
Ordenagailuen instalazioa autobusetan.
1998
1998
ALSA txartel txanpongailua sortu zen. Internet bidezko txartelen salmenta.
1999
1999
Grupo Enatcar-en eskuratzea.
2000
2000
Marrakech hiri barneko garraioaren kudeaketa hasi zen.
2001
2001
ALSAk biodieselaren erabilpen saiakuntzak hasi zituen bere ontzidian.
2002
2002
ALSAko webak Merkataritza Elektronikoaren Jardunbide Egokiaren AENOR Ziurtagiria lortu zuen. Sektoreko lehen enpresa izan zen ziurtagiria hau lortzen.
2003
2003
ALSA Plus leialtasun programa sortu zen.
2004
2004
ALSAko autobusek berorren errege-gorentasun Asturiasko printzearen ezkontzarako gonbidatuak garraiatu zituzten.
2005
2005
ALSA National Express Groupen bertakotu zen, lehen autobus eta tren operatzaile britainiarra.
2006
2006
Ociobusen instalazioa, autobus barruko aisialdirako sistema berria. Aliantza Unicefekin Marokon haurren osasunerako programak finantzatzeko.
2007
2007
Continental Auto taldearen lorpena. Supra Klase berriaren irteera, wifiarekin Mugikorraren bidezko txartelen salmenta hasi zen.
2008
2008
Berotegi-efektuko gasen igorpena gutxitzeko Borondatezko Konpromisori atxikipena.
2009
2009
ALSAko txartelak jada La Caixa-ko kutxazain sarean lor zitezkeen.
2010
2010
ALSAk hiri barneko garraioaren kudeaketa hasi zuen Marokoko Agadir hirian.
2011
2011
ALSAk Madrileko autobus turistiko ofizialaren kudeaketa hasi zuen Madrid City Tour ABEEaren barnean. Pequebusa aurkeztu zen, proiektu aitzindaria Espainian bost urtetik beherako haurrak autobusez garraiatzeko.
2012
2012
ALSA Premium zerbitzuaren ezarpena Bilbo-Madril linean. Bus & Fly sortu zen, lehenengo produktu intermodala, txartel bakar batean autobus eta hegazkin bidaia bateratzen zituena.
2013
2013
ALSAk eta RENFEk hitzarmen bat sinatu zuten intermodalitatea suspertzeko eta autobus eta trenaren erabilpen konbinatua bultzatzeko. Bilbobus, urteko hiri barneko garraio enpresa hoberenarekin saritua.
2014
2014
ALSAk Tanger-eko hiriko garraioa estreinatu zuen, Marokoko hirugarren hiria jada. ALSAk Lurreko Garraioaren Merituaren Plaka jaso zuen sektorearen garapen eta hobekuntzaren alde egindako lanarengatik.

Automóviles Luarca S.A., 100 urteko ontzidia

ALSAren historia eta ontzidiari buruz gehiago jakin nahi baduzu, kontsultatu honako liburu hau:

Automóviles Luarca S.A., 100 años de flota. (PDF 67Mb)