ALSAren Etika eta Jardunbide Egokien Kodea

National Express taldeak dokumentu bat landu du bere dibisio guztietan lana etikoki egiten dela zaintzeko. Dokumentuak taldearen Iruzurraren Aurkako Politika jasotzen du, manager eta langileek iruzurrari aurre egiterako orduan eta iruzurra antzemateko kontrolak egiterakoan dituzten erantzukizunak definitu asmoz.

Enpresa baten jabetzaren lapurreta, dokumentu korporatiboen faltsutze edo aldaketa, informazio konfidentziala baimenik gabe ezagutaraztea... bezalako jokabideak definitutako kanalak jarraituz identifikatu eta ohartarazi behar dira.

Jarraian irakur dezakezuen informazioak National Express taldearen Iruzurraren Aurkako Politika jasotzen du, baita ALSAren Etika eta Jardunbide Egokien Kodea ere, zeina National Express taldearen Iruzurraren Aurkako Politika Espainiako merkatuko usadio eta ohituretara eta indarreko legeriara egokitzeko egin den. Horrela, National Express taldearekin negozioak egiten dituen pertsona orok, bereziki ALSA dibisioarekin, gardentasunez eta zuzentasunez jokatzea bermatu nahi da, izan langileak, akzionistak, aholkulariak, saltzaileak, kontratistak... Izaera publikoko zerbitzu bat eskaintzen duen enpresa bat gara, eta, hortaz, posible baldin bada, bezeroen, akzionisten eta administrazio publikoen aurrean are eta irudi eta izen hobea mantentzera derrigortuta gaude.

ALSAko langile bezala, enpresako jarduketa guztietan zuzentasunez eta erantzukizunez jokatzera behartuta gaude, jokabide etikoaren eredu izatera, baita taldearen balioak sustatzen jarraitzera ere.

ALSAko Zuzendaritzatik iruzurraren aurka borrokatzeko konpromisoa hartzen dugu, ez soilik kudeaketa gardeneko giroa sortzeko, baita taldearen aktiboak zaindu eta galera ekonomikoak saihesteko ere.

Adeitasunez

Francisco Iglesias Campos

ALSAko kontseilari delegatua

1. SARRERA

Kode honek osatzen du etika eta jardunbide egokien gure programaren oinarria. Gure eguneroko jardunean zuzentasunarekiko konpromisoa mantentzen laguntzeko sortu da. Funtsezko arloetan orientazioa eskaintzen digu, gure jarduerak bai NATIONAL EXPRESS (“NEG”) taldearen araudi etikoarekin bai aplikagarria den gainontzeko araudiarekin bat aurrera eramateko laguntza eskainiz.

Konpainiaren barne araudia zein konpainiaren jarduera zuzentzen duten kode etiko edo arauak urratu ditzaketen jokabideak, egitateak edo gertaerak arautzea du helburu honako Etika eta Jardunbide Egokien Kode honek.

ALSAren Kode Etikoak gobernamendu on korporatiboaren printzipio eta jarraibideak biltzen ditu, hau da, ALSA Dibisioko langile guztien ekintzak gidatzen dituzten balioak.

ALSA Dibisioak langile guztiek euren zereginetan jokabide eta etika profesionaleko araurik gorenenak oinarri hartuta jardutea du helburu, eta guzti-guztiek betetzea araudia.

2. APLIKAZIO EREMUA

Kode Etiko hau ALSA Dibisioko enpresa, zuzendari eta langile guztiei aplikatu beharrekoa da, euren jarduera garatzen duten eremu geografikoa edozein dela ere.

Horrenbestez, Kodeak ALSAko langile, exekutibo eta zuzendari guztiei eragiten die, baita ALSAko enpresek kontrol osoa edo partekatua duten erakunde guztietakoei ere. Gure balio berak partekatzen dituzten bezero eta hornitzaileak hautatu ohi ditugunez, horiek ere ezarritako printzipioak berenganatzea espero dugu.

Kodea betetzera mugatzea ez da nahikoa. Gainontzekoekin eta gure komunitate, bezero, akzionista, hornitzaile eta bazkideekin ditugun erantzukizunak ere gogoratu behar ditugu. Langile guztien erantzukizuna eta betebeharra da Kode Etikoa ezagutzea.

3. INDARRALDIA

Kode Etiko hau 2011eko abenduaren 1ean sartuko da indarrean.

4. KODE ETIKOA BETETZEKO BATZORDEA

Kode Etikoa Betetzeko Batzordearen figura sortu da, Kode Etikoaren zabalkuntza, ezagutza eta betetzea sustatzeko eta zaintzeko organo arduradun gisa.

Kode Etikoa Betetzeko Batzordea osatzen dute Aholkularitza Juridikoko Zerbitzu Korporatiboak, Giza Baliabideen Zerbitzu Horizontalak, Zerbitzu Horizontal Ekonomiko Finantzarioak, eta, funtzionalki, baita ALSAko kontseilari delegatuak ere.

Giza Baliabideen Zerbitzu Horizontaleko zuzendariak beteko du Kode Etikoa Betetzeko Batzordearen zuzendaritza eta kontrol zereginak.

Kode Etikoa Betetzeko Batzordeak honako eginkizun eta eskumen hauek izango ditu:

a) Kode Etiko honen interpretazio edo/eta aplikazioarekin lotuta planteatutako kontsulta guztiak ebaztea.

b) Kode Etiko honen betetze mailari buruzko txostenak egitea, baita antzemandako ez-betetzeenak ere.

c) Kode Etiko honen balizko ez-betetzeak ebaluatzea.

5. PRINTZIPIO ETIKOAK ETA FUNTSEZKO BALIOAK

Kode Etiko hau lanean derrigor bete beharreko hurrengo printzipio etikoetan oinarritzen da:

• Legezkotasun printzipioa

Ordenamendu juridikoa betetzea funtsezko mandatua da ALSArentzat presente dagoen herrialde guztietan. Aplikagarriak diren NEG eta ALSAko barne politikez gain, jarduten duten eremuko lege sistemako araudia ere bete behar dute langile guztiek. Egoera guzti-guztietan saihestu behar da legeria haustea.

Legeak ezar ditzakeen zigorrak gorabehera, hauste baten arduradun den langile orok jasoko ditu langile bezala dituen betebeharrak urratzeagatiko diziplina ondorioak.

Horrenbestez, bezero, administrazio publiko, hornitzaile eta gainontzeko bazkideekin izan beharreko tratuan ALSAren interesen alde eta aplikagarriak diren lege eta araudien arabera jokatzea espero da.

• Zuzentasun eta profesionaltasun printzipioa

ALSAk zuzentasuna eta profesionaltasuna sustatzen ditu enpresako lan harremanen elementu gidari gisa.

Lanean profesionaltasunez jardutea arduraz, erantzukizunez eta eraginkortasunez jokatzea da, betiere bikaintasuna, kalitatea eta berrikuntza helburu hartuta.

Lanean zuzentasunez jardutea leialtasunez, fede onez, objektibotasunez eta taldeko edo/eta ALSA Dibisioko interesekin lerrokatuta jokatzea da.

ALSAren izena ona, neurri handi batean, gure ekintzek zehazten dute, baita gutariko bakoitzak duen jarduteko moduak eta jokabideak ere. Gure langile bakar batek legez kanpo edo era desegokian jokatzeak kalte handia eragin diezaioke enpresari. Langile bakoitza jakitun izan behar da jarduten duen herrialdean ALSAren izen ona mantentzea eta sustatzea bere egitekoa dela.

ALSAko langileak enpresa erabakiak ALSAren mesedetan eta ez bakoitzaren interes pertsonalen mesedetan hartzera derrigortuta daude. Interes gatazkak langileak enpresan dituzten eskumenen kanpoko jardueretan nahasten direnean sortzen dira, edo langileek euren interes pertsonalei lehentasuna ematen dietenean.

Horrenbestez, langileek, hierarkikoki euren nagusi denari jakinarazi behar diote dituzten betebehar profesionalak garatzerakoan edozein motatako interes pertsonalen bat balego. Hori horrela, ALSAn egiten dituzten jardueren ondorioz merkataritza harremanak dituzten sozietateekin ezingo dute kontratu edo eskaera pertsonalik gauzatu horrek kontratu edo eskaera pertsonalarentzat edozein motatako abantailaren bat suposa badezake.

ALSAren lehiakide edo bezero den enpresa batekin harremana izateak, enpresa horretako partizipazioren bat izateak edo jarduera osagarrietan parte hartzeak langileei ALSAn dituzten betebeharrak betetzea eragotz diezaieketen gatazkak sor ditzake. Garrantzitsua da, guztiok, gure jarduera profesionala garatzean, interes gatazkak antzeman eta saihestea, baita interes gatazka itxura izan dezaketen egoerak ere.

• Objektibotasun, inpartzialtasun eta gardentasun printzipioa hornitzaileen kontratazioan.

ALSAk hornitzaileak hautatu eta kontratatzeko prozesuak objektibotasun, inpartzialtasun eta gardentasun printzipiora egokitu ditu. Printzipio hori merkataritzako kontratuen negoziazio edo gauzatze etapa guztietan aplikatuko da.

Helburu horrekin, ALSAk honako betebehar hau ezartzen dio bere buruari: kontratazio pleguetan enpresak ezarritako behar eta baldintzetara egokitzen diren ondasun eta zerbitzuen hornitzaile ugariren parte hartzea sustatzea kasuan kasu, eta beti eskaintzarik onuragarrienaren alde egitea.

Behin hornitzailea hautatuta, ALSAko zerbitzu juridikoek dagokion kontratua egin edo ikuskatuko dute; bertan, Aholkularitza Juridikoko SCk egindako jokabide oneko klausula derrigor sartu behar da.

• Errespetu eta aukera berdintasun printzipioa

ALSAk aniztasunak erakundea indartzen duela uste du. Guztiok, bai taldeko kide diren enpresek bai langileek, bezeroek eta hornitzaileek, lan ingurune ireki eta integratzailea sortzen lagundu behar dugu. Era berean, gure lankideek zein ALSAn lanpostu bat eskatzen duten guztiek aukera berdinak izan ditzaten bermatu behar dugu. Hori dela eta, Konstituzioan eta gainontzeko ordenamendu juridikoan jasotako printzipioak betez, ez dugu inor baztertu behar bere ezaugarri pertsonalengatik, adibidez azal kolorea, sexua, arraza, erlijioa, jatorria, iritzi politikoak, sexu orientazioa, jatorri soziala, adina edo desgaitasun fisiko edo intelektualen bat izatea. Lanaren Nazioarteko Erakundearen hitzarmenetan jasotako printzipioak ere bete behar dira, bereziki ordainsari bera jasotzeko eskubidearekin eta diskriminazio ezarekin lotutakoak.

• Giza eta lan eskubideen babesa eta esklabotasun modernoaren aurkako borroka

ALSAren nahia etikoki eta zintzotasunez jardutea da, langileen eskubideak osoki errespetatzen direla zainduz, betiere aplikagarria den estatu mailako zein nazioarteko araudiaren arabera. ALSAk estatu mailako zein nazioarteko legerian aitortutako giza eta lan eskubideekiko lotura eta konpromisoa adierazten ditu, bereziki Lanaren Nazioarteko Erakundearen hitzarmenetan jasotako arlo hauetan: behartutako lana (29. zenbakia), askatasun sindikala eta sindikatzeko eskubidearen babesa (87. zenbakia), sindikatzeko eta negoziazio kolektiborako eskubidea (98. zenbakia), ordainsari bera jasotzeko eskubidea (100. zenbakia), derrigortutako lanaren abolizioa (105. zenbakia), diskriminazio eza (111. zenbakia), gutxieneko adina (138. zenbakia) eta haurren laneko molde okerragoak (182. zenbakia).

Bestalde, gure matrizea, hau da, National Express taldea, Ingalaterran egoitzan duen eskubide sozietatea den heinean, 2015etik Erresuma Batuan indarrean den Modern Slavery Act izeneko araua betetzera derrigortuta dago. Arau horren helburu nagusia esklabotasun egoeren, gizaki trafikoaren eta behartutako lanaren aurka borroka egitea da. National Express taldearen dibisio gisa, ALSAk taldeak hartutako politika hori betetzen dela bermatzeko beharrezko neurriak aplikatzeko konpromisoa hartzen du, bai bere jardunean bai hornikuntza sare guztian esklabotasun modernoko edo gizakien trafikoko formatzat har daitekeen jokabide oro saihestea helburu.

ALSAko langile guztiek izan behar dute gogoan taldearen politika euren laneko jardunean, baita kontratista edo hornitzaileekin negoziazio orotan ere. Hori horrela, kontratista eta hornitzaileek ere taldearen politika ezagutu eta betetzen dutela bermatu behar dute. Era berean, langileek enpresan izan daitekeen jokabide susmagarri ororen berri eman behar dute, horretarako indarrean dauden kanalak erabiliz, bereziki dokumentu honetako 8. epigrafean aipatutako LAGUNTZA LINEA.

• Sekretu eta konfidentzialtasun betebeharraren printzipioa

ALSA jakitun da sekretu eta konfidentzialtasun betebeharra betetzearen garrantziaz.

Horregatik, ALSAko langileek, laneko betebehar gisa, euren lan jardunaren ondorioz ezagututako datu eta informazio ororen gaineko sekretu betebeharra betetzea hitzartzen dute.

Horrenbestez, langile orok datu eta informazio hori laneko eginkizunetarako soilik erabiliko du, eta helburu berarekin ezagutu beharra duen jendeari soilik helaraziko dio, hirugarrenen edo norberaren mesederako erabiltzeari uko eginez. Sekretu betebeharra langilearen eta enpresaren arteko lan harremana amaitu ondoren ere mantenduko da.

• Informazioaren segurtasun printzipioa

Informazioa ALSAren funtsezko aktiboa da, eta, horrenbestez, behar bezala babestu behar da. ALSAk bere informazio-aktiboak behar bezala identifikatuta eta babestuta izatearen garrantzia ezagutzen du, eta, beraz, aktibook deuseztatu, hedatu, aldatu edo baimendu gabe ez erabiltzea saihestuko du. Horregatik, helburu hori betetzeko zein informazioaren konfidentzialtasuna, zuzentasuna eta eskuragarritasuna bermatzeko behar beste politika, prozedura, kontrol eta informazio-segurtasuneko antolakuntza egitura garatu, ezarri, mantendu eta hobetuko ditu etengabe. Horrez gain, bermatuko du erabiltzaileek soilik eta esklusiboki euren zereginak betetzeko ezagutu beharreko informaziora sarbidea izatea.

Hori horrela, langile guztiak dira ALSAko informazio-aktiboen konfidentzialtasuna, zuzentasuna eta eskuragarritasuna babestearen arduradunak, eta, horretarako, Informazioaren Segurtasuna Kudeatzeko Sistema osatzen duten politika eta prozedurak bete beharko dituzte.

Horrenbestez, langile orok datu eta informazio hori laneko eginkizunetarako soilik erabiliko du, eta helburu berarekin ezagutu beharra duen jendeari soilik helaraziko dio, hirugarrenen edo norberaren mesederako erabiltzeari uko eginez. Sekretu betebeharra langilearen eta enpresaren arteko lan harremana amaitu ondoren ere mantenduko da.

• Segurtasun eta ingurumen babesaren printzipioa

ALSAk lantokian segurtasun eta lan-osasuneko maila altuenak betetzeko konpromisoa hartzen du. ALSAk etengabe lan jardunbide seguruak sustatzeko beharrezko programa, prestakuntza jarduera eta barne kontrolak aplikatzen ditu. Jardunbideokin gure lankide, bezero eta komunitateentzat arrisku oro saihestea dugu helburu. Ildo horretan, ezarritako segurtasun eta lan-osasuneko prozedura eta politika guztiak ezagutu eta bete behar ditugu, bereziki Driving Out Harm programa.

ALSAk komunitatearen aurrean ingurumena babesteko duen erantzukizuna aitortzen du, eta, hori horrela, enpresa ekoefizientea izateko helburua du. Gure enpresa jarduera guztietan bultzatu behar dugu ekoefizientzia, gure karbono aztarna eta ingurumen eragina murrizten saiatuz. Gainera, gure jarduera edozein lekutan egiten dugula ere, ingurumen arloan aplikagarriak diren lege eta araudi guztiak bete behar ditugu; ez hori bakarrik, presente gauden lekuetan, betekizunon gainetik jarduten ere ahalegindu behar dugu.

Garraioaren ikuspegi integrala eta bezeroaren gogobetetasun iraunkorra, premisa horien arabera garatzen du ALSAk bere jarduera, betiere honako balio hauek ardatz: BIKAINTASUNA, SEGURTASUNA, BEZEROAK, PERTSONAK ETA KOMUNITATEA.

Gidari izan behar ditugun printzipio eta baliook ALSAko negozio lerro guztietan ezarriko dira, eta behar bezala helaraziko dizkiete enpresaren arduradunek langile guzti-guztiei. Ikuspegi eta balio berriekin identifikazioa negozio lerro guztietan izango dugu gidari, erabaki hartzea erraztuko du eta gure posizioa indartuko du garraio merkatuko operadore lider bezala.

6. ETIKA ETA JARDUNBIDE EGOKIEN KODEAREN AURKAKO EGOERAK

Kodeak balizko dilema etiko eta juridikoak jorratzen ditu, baina ezin ditu azal daitezkeen egoera guzti-guztiak aurreikusi. Egoera zail baten aurrean baldin bagaude, posible da Kodea eta bertan jasotako prozedura eta politikak nahikoa izatea nola jokatu jakiteko; hori bai, baliteke ere orientazio osagarri bat bilatzea beharrezkoa izango den egoera korapilatsuetan ikustea gure burua. Gutariko bakoitzak du beharrezko aholkularitza bilatzeko erantzukizuna.

Azaldutakoa kontuan izanik, jarraian jasotako apartatuetan aurreikusitakoaren aurkako edozein jokabide ahal bezain azkar jakinarazi behar zaio enpresari, horretarako dokumentu honetako 8. epigrafean zehaztutako kanalak erabiliz.

6.1 Segurtasuna eta legaltasuna operazioetan

Operazioetan segurtasunaren eta legaltasunaren aurkakotzat joko dira, laneko jardunean, NEG edo/eta ALSA Dibisioaren interesentzat kaltegarriak diren ekintza edo/eta omisio guztiak.

ALSA Dibisioko langileak NEGen interesen alde jardun behar dute beti, euren esku jarritako baliabideak behar bezala erabili behar dituzte eta NEGentzat kalteak eragin ditzaketen jarduerak saihestu behar dituzte.

Langileek erabiltzen dituzten edo sarrera baimenduta duten enpresako aktiboak zaindu eta babestuko dituzte; betiere, gainera, entregatu zaizkien helburuetarako eta modu egokian erabiliko dituzte.

Langileak laneko betebeharren arabera aplika dakizkien arau guztiak betetzera derrigortuta daude. Ildo horretan, gure jarduera nagusia bidaiarien garraioko zerbitzu publikoak eskaintzea izanik, garrantzi berezia du errepide garraioko arau guztiak osoki eta zorrozki betetzeak, horregatik, Kode honen arau haustetzat joko dira jarraian zehaztutakoak –zerrendak azalpen gisa balio du eta ez da inolaz ere mugatzailea–:

- Takografoa edo takografoko elementuak, abiadura mugatzailea edo ibilgailuan nahitaez eraman beharreko bestelako kontrol instrumentu edo bitartekoak manipulatzea behar bezala funtziona ez dezaten.

- Takografoa edo takografoko elementuak, abiadura mugatzailea edo ibilgailuan nahitaez eraman beharreko bestelako kontrol instrumentu edo bitartekoak ez izatea.

- Erregistro orriak, gidari txartelak edo ibilgailuan nahitaez eraman beharreko bestelako kontrol elementu edo bitartekoak faltsutzea, edota horien edukia faltsutzea, baita erregistro orrien edo gidari txartelen nahitaezko aipamenak aldatzea ere.

- Erregistro orria edo gidari txartela takografoan sartuta ez izatea derrigorrezkoa denean, takografoan gidariaren izena eta abizena jarrita ez dituen erregistro orri bat sartuta izatea, edo takografoan beste gidari baten erregistro orriak edo gidari txartela sartuta izatea.

- Ibilgailuan derrigor eraman beharreko takografoko erregistro orriak, gidari txartela edo bestelako inprimakiak ez izatea.

- Takografoa matxuratuta dagoenean gidariak bere lan jardunaren gainean derrigor egin beharreko eskuzko oharrak egin gabe izatea.

- Zenbait jardunaldiz erregistro orri bakar bat erabili izana horrek erregistroa irakurtzea eragozten duen erregistro gainjartzea eraginez.

- Pertsona bakar batek jardunaldi berean erregistro orri bat baino gehiago erabili izana takografoan, salbu eta ibilgailua aldatu bada eta lehen ibilgailuko takografoan erabilitako erregistro orria bigarrenean erabiltzeko homologatuta ez badago.

- Bidaiarien garraioan, enpresako langileek erabiltzaileekin begirunerik gabe jokatzea, izan hitzez nahiz egitez.

- Enpresari gidabaimena edo laneko zereginak betetzeko beharrezko beste edozein gaikuntza galdu izana ez jakinaraztea.

- Edari alkoholdunen, estupefazienteen edo psikotropikoen eraginpean lan egitea edo lanera joatea.

- Norberaren, beste pertsonen (lankideak, bidaiariak, oinezkoak edo beste gidari batzuk, hirugarrengoak oro har) edo enpresaren aktiboen segurtasun fisikoa edo osotasuna arriskuan jartzen duen edozein jokabide arduragabe edo nahitako.

6.2 Ustelkeria

Ustelkeria edo/eta eroskeria egoeraren bat sortzen duen edo sor dezakeen ekintza edo omisio oro berehala jakinarazi behar zaio enpresari.

Kode honen aurkako jardueratzat jotzen dira funtzionario-eroskeria, influentzia-trafikoa eta antzeko ezaugarriak dituzten eta Zigor Kodean tipifikatuta dauden gainontzeko jarduerak –zerrendak azalpen gisa balio du eta ez da inolaz ere mugatzailea–.

Indarreko legeriaren arabera, inoiz ezingo diogu funtzionario publiko bati eskaini, iradoki, baimendu edo zin egin inolako eroskeria edo mesederik merkataritza operazio bat edo abantaila bidegabe bat mantendu edo lortzeko. Era berean, inoiz ezin dugu funtzionario publiko baten eroskeria edo mesederik eskatu edo onartu. Ezingo dugu ere inoiz inor kontratatu guk geuk modu etiko edo legezkoan egiterik ez duguna egin dezan. Hirugarrengo bat zeharka ordainketa desegoki bat egiteko erabiltzeak ustelkeriaren aurkako legeak hausten ditu.

Enpresa eremuko jokabide jakinek gizartearen gaitzespena eragin dezaketela eta azkenaldian auziok hartutako garrantzia eta oihartzun publikoa ikusita, eta, kasu batzuetan legez kanpoko jarduerak eragin ditzaketela ere kontuan izanik, Kode honi dagozkion ondorioetarako, jarraian zehaztutakoak hartuko dira funtzionario-eroskeria, trafiko-influentzia, eroskeria eta funtzionario publiko bezala:

Funtzionario-eroskeria

Autoritate, funtzionario publiko edo funtzio publikoan jarduten duen edonori opari edo edozein motatako ordainketa bat eskaintzea edo egitea, duen karguari atxikitako zereginen kontrako ekintza bat edo karguaren berezko ekintza bat egin dezan.

Partikularren arteko eroskeria

Enpresa, elkarte, fundazio edo erakunde bateko zuzendari, administratzaile, langile edo kolaboratzaileei onura bat edo edozein motatako abantaila ez justifikatu bat eskaintzea, hitzematea edo ematea –baita eskatzea eta onartzea ere–, gure onerako joka dezan beste batzuen kaltetan, merkantzien salerosketan edo zerbitzu profesionalen kontratazioan dituen betebeharrak hautsiz.

Influentzia-trafikoa

Funtzionario publiko edo autoritate batengan eragitea elkarren arteko harremanak edo beste funtzionario publiko edo autoritate batekiko harremanak emandako nagusitasuna baliatuta, norberarentzat edo hirugarren batentzat zuzenean edo zeharka etekin ekonomikoa eragingo duen ebazpen bat lortzeko.

Eroskeria

Pertsona bati eragingarri monetario bat edo beste edozein motatakoa zuzenean edo zeharka promes egitea, eskaintzea edo ematea, pertsonak horrek, dituen betebeharrak urratuz, zerbait egin dezan edo egiteari utz diezaion, merkataritza operazio bat lortu edo mantentzeko edo enpresa jarduera bat egiterakoan bidezkoa ez den abantaila bat lortzeko.

Funtzionario publikoa

Izendapenez zein hautaketaz herrialde jakin batean kargu legegile, administratibo edo judizial bat betetzen duen pertsona (gobernu estamentu eta erakunde guztiak barne, izan nazionalak edo lokalak). Herrialde jakin batentzat funtzio publiko bat betetzen duen edozein pertsona, agentzia eta enpresa publikoak ere kontuan hartuta. Nazioarteko erakunde publiko bateko edozein agente edo ordezkari. Kargu politikoak izateko hautagaiak, langile edo kideak edo alderdi politikoak ere sartzen dira.

6.3 Delitu ekonomikoak

Zigor Kodearen arabera delitu ekonomiko bat sortu dezakeen edo sortzearen adierazgarri izan daitekeen edozein ekintza edo omisio, enpresari jakinarazi behar zaio berehala, betiere, asmo txarrez jokatu baldin bada.

Ondorio horietarako, honakoak hartzen dira delitu ekonomikotzat: iruzurrak, kaudimengabezia zigorgarriak, Ogasun Publikoaren eta Gizarte Segurantzaren aurkako delituak, ziurtagirien faltsifikazioa, bidegabeko jabetzea eta Zigor Kodean tipifikatutako antzeko beste jarduketak.

Gaiaren berezitasun eta konplexutasuna kontuan izanik, Kode Etikoa Betetzeko Batzordea beharrezko duen edozein langileren zerbitzura izango da kategoria honen baitan tipifikatu daitekeen egitateren bat ematen den edo ez inguruko zalantza oro argitzeko.

6.4 Konkurrentziaren aurkako jardunbideak

Lehia desleialeko egoeraren bat edo araudian deskribatutako konkurrentziaren aurkako bestelako jardunbideren bat sortzen duen edo sor dezakeen ekintza edo omisio oro berehala jakinarazi behar zaio enpresari.

Soilik lehia leial eta bidezko batek ahalbidetzen du merkatuak libreki garatzea.

Langile guztiak lehia leialeko arauak betetzera derrigortuta daude. Gai jakin bat lehia defendatzearen aldeko legeriaren mende dagoen zehazteak zailtasunak eragiten ditu, bereziki arauak herrialde batetik bestera eta kasu batetik bestera aldatu egin daitezkeelako. Edozein kasutan, langileek ez dute lehiakideen gaineko informazioa lortu behar industria espioitza, eroskeria, lapurreta edo entzuketa elektronikoak erabilita, eta ez dute nahita informazio faltsurik zabaldu behar lehiakideen edo lehiakideen produktu eta zerbitzuen inguruan.

6.5 Sekretuak aurkitzea eta ezagutaraztea

Zigor Kodearen arabera sekretuak aurkitu eta ezagutaraztearekin lotutako balizko edozein delitu (informazio pribilegiatua) sortzen duen edo sor dezakeen ekintza edo omisio oro berehala jakinarazi behar zaio enpresari.

ALSArekin lotutako informazio ez publiko oro jotzen da informazio pribilegiatutzat. Informazio publikoa langile baten kargu eta arduren ondorioz edo nahigabe eskuratu daiteke, eta jarraian zehaztutakoa bezalako informazio ez publikoa hartzen du baitan: emaitza eta/edo aurrekontu finantzarioak, dibidenduak, bat-egite edo eskuratzeak, desinbertsioak, kontratu edo plan estrategikoen emakidak, auzien gaineko informazioa, zuzendaritzako kideen aldaketak eta merkataritzako kontratuak edo harremanak.

Informazio pribilegiatua ez da argitaratu edo hirugarrengoen esku jarri behar horretarako baimenik izan gabe. Informazio pribilegiatua publikatzea debekatuta dago laneko funtzioen ohiko eremutik kanpo egiten denean edo ALSAren izenean bete beharreko bestelako obligazioetatik kanpo egiten denean. Horrek bai ALSAren baitan bai ALSAtik kanpo argitaratutako informazioari eragiten dio, eta kazetariak, analista finantzarioak, bezeroak, aholkulariak, senideak eta lagunak hartzen ditu baitan. Gainera, langileek beti ziurtatu behar dute informazio pribilegiatua biltzen duten euskarriak baimendu gabeko lagunek sarbiderik ez izateko moduan mantenduko direla.

6.6 Jabetza intelektual eta industriala, laneko erremintak behar bezala ez erabiltzearen ondoriozko kalteak.

Jabetza intelektualaren aurkako balizko delitu bat, enpresaren sistema informatikoan kalteak... sortzen dituen edo sor ditzakeen ekintza edo omisio oro berehala jakinarazi behar zaio enpresari.

Langileek jabetza intelektualeko araudia eta NEG eta/edo ALSAri dagokion erabilera eskubidea errespetatutako dute honako hauekin lotuta: lizentziak, proiektuak, programa eta sistema informatikoak, ekipamenduak, teknologia, know-how edo funtsezko ezagutza, eta, oro har, NEG edo/eta ALSAn sortu edo garatutako gainontzeko lan eta egintzak.

Langileek ez dituzte erabiliko, euren onurarako, NEG edo/eta ALSArentzat interesgarriak diren negozio aukerak.

Langileek posta elektronikoa, Interneteko sarbidea eta euren eskura jarritako gainontzeko bitartekoak erabiltzeko ezarritako arau espezifikoak bete beharko dituzte, eta inolaz ere ezingo dituzte baliabideok era desegokian erabili.

Langileek konpromisoa hartzen dute lan harremanaren ohiko garapen eta betetzearen baitan ezagutzen dituzte datu eta informazio guztien gaineko sekretu eta konfidentzialtasun betebeharra konplitzeko. Behin enpresarekin lan harremana amaitutakoan ere mantenduko da indarrean betebehar hori.

7. OPARIEKIN, HOSPITALITATEAREKIN, EKARPEN POLITIKOEKIN ETA BABESLETZAREKIN LOTUTA APLIKATZEKO ARAUAK

Bezeroekin, hornitzaileekin edo bestelako bazkideekin harremanean eskaintzen edo jasotzen diren opariak, enpresa kortesiazko adierazpenak eta hospitalitatea oso ohikoak dira tratu profesionalean harreman onak sustatu eta esker ona erakusteko bitarteko gisa. Edozein kasutan, kortesiazko adierazpen horiek ez dute eragin behar inolako enpresa erabakitan, eta ez dute eragingo duten inpresiorik ere eman behar.

Inolaz ere ez dira baimenduko diruzko opariak edo/eta diruzko tituluak.

Horrelako egoeretan zentzuz, diskrezioz eta zuhurtziaz jokatu behar dugu.

Opariak edo/eta hospitalitate adierazpenak eman edo/eta hartzeari dagokionez, adibidez ekitaldietarako sarrerak, bidaiak, ostatua eta beste, ez dira baimenduko 150 euro baino gehiagoko balioa dutenak –edo kopuru baliokidea beste edozein dibisatan–. Dena den, opari edo hospitalitate keinu horiek zer maiztasunarekin jasotzen diren kontuan izan beharko da, eta, zalantzarik izanez gero, hierarkikoki maila bat gorago dagoen arduradunari, Compliance Batzordeari edo Aholkularitza Juridikoko Zerbitzu Korporatiboari kontsulta egin beharko zaio.

Hori horrela, ALSAko langileak derrigortuta daude buzon.compliance@alsa.es helbide elektronikoan ezagutzen dituzten 100 eta 150 euro arteko balioko opari edo hospitalitate adierazpen guztien berri ematera, betiere, euren eskura jarritako eredua jarraituz. Informazio horrek bai ALSAko langile gisa jasotako opari edo hospitalitate adierazpenei bai enpresaren izenean zein ALSAko langile izaeraren izenean hirugarrengoei eskainitakoei eragiten die. Salbuespen bakarra enpresak modu zentralizatuan bidaltzen dituen gabonsariak dira.

ALSAk ez du ekarpen politikorik egiten. Gizarteko partaide arduratsu gisa, ALSAk hezkuntzarekin, kulturarekin eta gizarte gaiekin lotutako proiektuen aldeko diruzko dohaintzak edo zerbitzu dohaintzak egiten ditu. ALSAk publizitate truke egiten dituen babesletzak ez dira dohaintza bezala hartzen, ezta elkarte patronalen aldeko ekarpenak eta enpresaren interesen alde egiten duten elkarteetako kuotak ere. Dohaintza batzuk beti daude debekatuta, tartean (1) irabazi asmoko pertsona eta elkarteen aldekoak, (2) kontu pribatuetan egindakoak, (3) ALSAren printzipio korporatiboen aurkako helburuak dituzten erakundeei egindakoak edo (4) ALSAren izen ona kaltetu dezaketenak.

Dohaintza guztiak gardenak izan behar dira. Horrek hartzailearen nortasuna eta dohaintza zertarako erabiliko den argi eta garbi jakin behar direla esan nahi du, eta, dohaintzaren arrazoia eta helburua barne arauen arabera justifikatuta, dokumentatuta eta onartuta izan behar direla.

Babesletzak ALSAk enpresaren marka iragartzearen ordainetan hirugarrengo batek antolatutako ekitaldi bati egindako edozein ekarpen hartzen du baitan, izan dirutan edo jenerotan.

Babesletza guztiak gardenak izan behar dira, idatziz jaso behar dira eta zilegi diren enpresa helburuei erantzun behar diete. Horrez gain, ekitaldiaren antolatzaileak eskainitako ordainarekiko proportzionatuak –ez gehiegizkoak– izan behar dira.

8. ALERTAK AURKEZTEKO PROZEDURA. «LAGUNTZA LINEA» KANALA

Kode hau urratzen duen jokabide, ekintza edo omisio bat eman den zentzuzko zantzu bat duen langile orok, lehenik eta behin, hierarkikoki maila bat gorago duen arduradunarengana edo Kode Etikoa Betetzeko Batzordera jo dezake edozein zalantza argitzeko edo alerta bat jakinarazteko.

Era berean, edozein arrazoi tarteko langileak ez baderitzo egokia denik aipatu pertsonengana jotzea, LAGUNTZA LINEA sistemaren bitartez planteatu dezake zalantza edo/eta jakinarazi dezake alerta.

LAGUNTZA LINEA sistema langile guztien eskura dago eta, Administrazio Kontseiluak baimentzen badu eta legeriak horretarako aukera emanez gero, beste pertsona batzuek ere erabiltzeko aukera izan daiteke.

Sistemaren konfidentzialtasuna areagotzeko, ALSAk alertak jasoko dituen telefono linearen kudeaketa enpresatik kanpora ateratzea erabaki du; helburu horrekin, horrelako zerbitzuetan espezializatutako kanpoko hornitzaile bat kontratatu du. Alertak ingurune seguru batean kudeatuko dira. Egiteko hori zerbitzua eskainiko duen enpresako langile kopuru oso mugatu batek beteko du, guztiak ere prestakuntza profesional egokia jasotakoak.

ALARES SOCIAL CEE SA (ALARES) da dokumentu honetan ezarritakoaren aurkako jokabideak jakinarazteko langileek izango duten telefono zenbakia kudeatzeko ardura izango duen enpresa.

LAGUNTZA LINEA erabiltzea edo ez erabaki guztiz borondatezkoa izango da eta honako hauek izango dira erabilera baldintzak:

Kode Etiko honetako jarduera arauen edo indarreko legeriaren aurkako ekintza edo irregulartasunen bat eman izanaren zentzuzko zantzuak dituzten langileek, 900 901 427 telefono bidezko LAGUNTZA LINEA erabiliko dute ezagutzen duten balizko irregulartasunaren berri emateko.

Telefonoa doakoa da eta astelehenetik ostiralera dago eskuragarri, 09:00etatik 14:00etara. Jaiegunetan ez da zerbitzurik izango.

Langileak behar bezala identifikatu behar du bere burua eta ez dira inolaz ere salaketa anonimoak onartuko. Sisteman salatzailearen eta salatuaren datuak, salatutako gertaerak eta ikerketen emaitza jasoko dira.

ALSAk bere esku den guztia egingo du LAGUNTZA LINEA kanalera jotzen duten langileen nortasuna babesteko, auziaren ebazpenarekin eta aplikagarria den legeriarekin bat. Informatzailearen nortasuna beti hartuko da informazio konfidentzial bezala, eta inoiz ere ez zaio ezagutaraziko ez salatuari ez hirugarrengoei. Txosten guztiak azkartasunez eta zehaztasunez ikertuko dira, aplikagarria den legeriaren arabera betiere.

Sistemaren bidez aurkeztutako auzi ororen ikerketaren emaitza ALARES enpresaren bitartez komunikatuko zaio Kode Etikoa Betetzeko Batzordeari.

Kanpoko hornitzaileak egindako txostena jaso eta gero, Kode Etikoa Betetzeko Batzordeak txostena aztertu eta ebaluatuko du, eta, jarraian, txostena nork ezagutzea beharrezkoa den erabakiko du, baita zentzuzko epe batean eman beharreko erantzun egokia zein den ere.

Kode Etikoa Betetzeko Batzordea bera da ere diziplinazko prozedurak barnebil ditzaketen ekintza zuzentzaileak ikuskatzearen arduraduna, betiere, araudi nazionalak betez.

Alerta bat ikertzea erabaki bezain laster, Kode Etikoa Betetzeko Batzordeak inplikatutako pertsona guztiei jakinaraziko die alerta, dituzten eskubideak, defentsa eskubidea barne, atzerapenik gabe gauzatzeko aukera izan dezaten. Aldiz, Kode Etikoa Betetzeko Batzordeak kautelazko neurriak hartzeko eskubidea du, adibidez, alertarekin lotutako frogak suntsitzea eragozteko beharrezko neurriak hartzea inplikatutako pertsonari egoera jakinarazi aurretik.

Kode Etikoa Betetzeko Batzordea kanpoko hornitzailearen bitartez komunikatu daiteke alerta eman zuen pertsonarekin. Kode Etikoa Betetzeko Batzordea atzerapenik gabe komunikatuko dizkio alerta eman zuen langileari ikerketaren emaitzak, betiere kanpoko hornitzailearen bitartez. Era berean, kanpoko hornitzaileak langileak Kode Etikoa Betetzeko Batzordeak komunikatutako informazioaren gainean izandako erreakzioa jasoko du.

Salatzailearen nortasuna egiaztatzerik ez dagoen kasuetan izen faltsu bat eman duelako, egindako salaketa baliogabe geratuko da berehala.

Giza Baliabideen Zerbitzu Horizontalari dagokio arau-hausleari zigor espedientea irekitzea edo ez erabakitzea ikerketaren emaitza oinarritu hartuta.

Ikerketak salaketa justifikaziorik gabe, arrazoi bidegabeengatik, fede txarrez edo konpromiso zentzuzko edo frogagarri gabe egin zela egiaztatzen badu, Kode Etikoa Betetzeko Batzordeak salatzailearen aurkako diziplinazko neurriak hartu ahal izango ditu.

9. DIZIPLINAZKO POLITIKA. ONDORIOAK

Arlo penalean izan daitezkeen ondorioak albo batera utzi gabe, egiazkotzat frogatutako jardunbideak egon eta Kode Etikoa Betetzeko Batzordeak aplikagarria den araudian zigorgarri bezala tipitifikatutako jokabideak identifikatzen dituenean (Langileen Estatutuan, Hitzarmen Kolektiboan, Laudoa...), Giza Baliabideen Zuzendaritzak dagokion diziplinazko prozedura hasiko du jokabideotan parte hartu dutela egiaztatuta geratu den pertsonen aurka.

Prozesu hori diziplinazko espediente baten irekierarekin abiatuko da erreferentziazko araudiaren arabera beharrezkoa denean. Behin espedientea izapidetuta, horrela badagokio, laneko zigor bat aplikatuko da legearen eta barne antolakuntzako irizpideen arabera.

Edozein kasutan, Giza Baliabideen Zuzendaritzak berme legal guztiak errespetatuko ditu.

10. ENPLEGUAREN BABESA

Enpresak garrantzitsutzat jotzen du balizko irregulartasunak salatzea erabakitzen duten langileak laguntzea. Horregatik, beharrezko neurriak hartuko ditu fede onez Barne Alertako Prozesuaren bitartez (LAGUNTZA LINEA) legez kanpoko egoera baten edo Kode honetan jasotako jarduera irregular baten berri eman duten langileak babesteko, baita emandako azalpenak edo ezagutzera emandako datuak zehaztasunik gabeak balira ere.

ALSAk ez du inolaz ere onartuko fede onez arazoren bat komunikatu duten edo/eta Kode honetan jasotako balizko arau-hausteen ikerkuntzan lagundu duten langileen aurkako errepresaliarik. Fede onez jokatzeak esan nahi du gai bat inolako maltzurkeriarik gabe komunikatzea, onura pertsonala bilatu gabe eta salatutakoaren egiazkotasunean sinesteko funtsezko arrazoiak izanda.

11. INFORMAZIOAREN TRATAMENDUA. SEKRETU ETA KONFIDENTZIALTASUN BETEBEHARRA

Enpresak bermatzen du betetzen direla une bakoitzean indarrean den Datu Pertsonalak Babesteko Lege Organikoa eta 2016ko apirilaren 27ko Europako Parlamentuaren eta Kontseiluaren 2016/679 Erregelamendua (EB), datu pertsonalen tratamenduari eta datu horien zirkulazio askeari dagokienez pertsona fisikoak babesteari buruzkoa; bereziki, sekretu eta konfidentzialtasun betebeharra betetzen dela bermatzen du, eta, horretarako, arriskuaren araberako segurtasun maila egokia bermatzeko neurri teknikoak eta antolakuntza neurriak hartzen ditu, hori guztia saihesteko datuak aldatzea, galtzea edo istripuz edo bidegabe aldatzea, baimen gabe datuok komunikatzea edo datuotara sarbidea izatea. Ildo horretan, kontuan izan beharrekoak dira egoera teknologikoa, bildutako datu pertsonalen izaera eta balizko arriskuak, izan giza jardueraren ondoriozkoak edo ingurune fisiko edo naturalaren ondoriozkoak. Era berean, enpresak bermatzen du une oro betetzen duela datuak babesteko indarreko legeriak ezarritako konfidentzialtasun eta sekretu profesional betebeharra.

Bezeroen datu pertsonalen bilketa, erabilera, tratamendua eta kontserbazioa egiten da une oro bermatuz intimitate eskubidea eta datu pertsonalak babesteko indarreko legeria betetzen dela.

Dituen interesak behar bezala defendatzeko aukera izan dezan, salatutako pertsonari ahalik eta azkarren jakinaraziko zaizkio salatutako ekintzak, informazioaren hartzaileak, sistemaren ardura duen departamentua eta datuen babesarekin lotuta dituen eskubideak.

Ikerketak amaitu eta bi hilabeteko gehieneko epean ezabatuko dira datuak salatutako ekintzak frogatzen ez badira. Akzio legalak abiatuz gero, datuak konpainiak auzibidean dituen eskubideak gauzatzeko beharrezkoak diren bitartean kontserbatuko dira.

Sarbide, zuzenketa, ezabatze, tratamenduaren mugaketa edo aurkaritza eskubideak gauzatzeko, baita datuen gaineko eramangarritasun eskubidea ere, honako helbide honetara idatzi bat bidali dezakezu: ALSA GRUPO SLU, Calle Miguel Fleta 4, 28037, Madrid. Helbide elektroniko honetara ere jo dezakezu: asesoria@alsa.es. Eskatutako eskubidea gauzatzeko, idatziarekin batera, zure nortasuna egiaztatzea ahalbidetzen duen Nortasun Agiri Nazionalaren edo zuzenbidearen arabera baliokidea den dokumentuaren fotokopia atxiki behar duzu. Era berean, zure datuak modu desegokian tratatu direla uste baduzu, Datuen Babeserako Ordezkariarengana jo dezakezu (dpo@alsa.es) edo erreklamazio bat aurkeztu dezakezu Datuak Babesteko Espainiako Bulegoan (Calle Jorge Juan 6, 28001, Madrid). Enpresak bermatzen du betetzen dela Izaera Pertsonaleko Datuak Babesteari buruzko abenduaren 13ko 15/1999 Lege Organikoa, zehazki, sekretu eta konfidentzialtasun betebeharra; gainera, Datu Pertsonalak Babestuari buruzko Lege Organikoa garatzeko erregelamendua onartzen duen abenduaren 21eko 1720/2007 Errege Dekretuan aurreikusitako segurtasun neurriak ere hartzen ditu kontuan.